 |
Gần 1h sáng, khi phần lớn con phố đã thưa xe, anh Nguyễn Tuấn Anh - Chủ một nhà hàng chuyên phục vụ đồ ăn và bia hơi tại phường Giảng Võ (Hà Nội), vẫn đứng trước quầy thu ngân, kiểm tra lại lịch đặt bàn cuối tuần. Trên màn hình điện thoại là lịch thi đấu World Cup 2026 được anh lưu riêng, đánh dấu những trận có Brazil, Argentina, Pháp, Anh, Bồ Đào Nha và các loạt đấu knock-out.
"Trận lớn chắc chắn có người xem. Vấn đề là mở đến mấy giờ, có đủ nhân viên không, hàng xóm có phàn nàn không", anh Tuấn Anh chia sẻ với phóng viên.
Nhớ lại World Cup 2014 tại Brazil, khi các trận đấu cũng diễn ra chủ yếu vào khung giờ ban đêm như kỳ năm nay, anh Tuấn Anh cho rằng các F&B tại Hà Nội cũng đã quen và có kế hoạch cho những mùa bóng diễn ra vào ban đêm. Tuy nhiên, World Cup năm nay đặc biệt ở chỗ số trận đấu mỗi ngày nhiều hơn hẳn lần trước.
World Cup 2026, kỳ World Cup đầu tiên có 48 đội và 104 trận, diễn ra tại Mỹ, Canada và Mexico. Với Việt Nam, sự kiện này không chỉ là ngày hội bóng đá, mà còn là một bài kiểm tra đặc biệt đối với kinh tế ban đêm.
Do chênh lệch múi giờ, nhiều trận đấu rơi vào khung nửa đêm, rạng sáng hoặc sáng sớm. Những khung giờ vốn thường được xem là "vùng trũng" tiêu dùng vì thế có thể trở thành cao điểm mới của quán cà phê, nhà hàng, cửa hàng tiện lợi, giao đồ ăn, taxi công nghệ và truyền thông số.
Trong 104 trận của World Cup 2026, có 44 trận rơi vào khung sáng/trưa từ 6h đến 12h, 5 trận ở khung 22h-0h, 38 trận trong khoảng 0h-3h và 17 trận sau 3h đến trước 6h. Cấu trúc này cho thấy "kinh tế World Cup" tại Việt Nam sẽ không trải đều.
"Những trận sáng hoặc trưa có thể phù hợp với cà phê sáng, văn phòng, xem lại highlights. Trong khi đó, các trận từ 0h đến 3h mới là nhóm có khả năng kéo người xem ra khỏi nhà hoặc tạo đỉnh đơn hàng đồ ăn đêm", anh Tuấn Anh phân tích.
Ở góc nhìn của anh Tuấn Anh, trận 22h là "đẹp nhất" cho nhà hàng. Khách có thể ăn tối, xem bóng, uống thêm nước, gọi thêm đồ ăn nhẹ rồi ra về trước nửa đêm. Nhưng với trận 2h sáng, bài toán thay đổi hoàn toàn. Nếu mở cửa, quán phải giữ nhân viên đến gần 5h sáng, chuẩn bị thêm bảo vệ, kiểm soát âm thanh và tính tới chi phí điện, điều hòa, dọn dẹp.
"Không thể trận nào cũng mở. Chúng tôi sẽ chọn trận lớn. Có thể bán combo đặt bàn trước, giới hạn số khách và khuyến khích khách gọi xe về sau trận", anh nói.
Còn đối với anh An, quản lý truyền thông 42 tuổi, lựa chọn lại đa dạng hơn. Là người hâm mộ Argentina từ nhiều năm, ạnh nói mình chỉ ra quán với các trận thật sự quan trọng. Còn lại, anh sẽ xem tại nhà cùng người thân các trận đấu vòng bảng. Được biết, anh An đã mua vé thành công các trận đấu thuộc vòng knock-out của World Cup năm nay, cũng như từng tham dự các trận đấu của đội tuyển Argentina các kỳ World Cup trước.
"Đi xem bóng đá lúc 1-2h sáng cũng được, nhưng hôm sau còn đi làm. Nếu trận không quá hấp dẫn, tôi sẽ mua sẵn nước ngọt, cà phê lon hoặc đặt đồ ăn trước giờ bóng lăn. Ra quán chỉ hợp với bán kết, chung kết hoặc trận có đội mình thích", anh An chia sẻ.
Hành vi của những người tiêu dùng như anh An cho thấy tác động của World Cup 2026 tới kinh tế ban đêm sẽ phân hóa theo từng nhóm dịch vụ. Không phải cứ có World Cup là tất cả hàng quán đều được hưởng lợi. Nhu cầu có thể tăng, nhưng tăng ở đâu, vào giờ nào và bằng hình thức nào lại phụ thuộc vào thói quen xem bóng, lịch làm việc ngày hôm sau, chi phí ra ngoài và mức độ hấp dẫn của từng trận đấu.
Nhóm được nhắc tới đầu tiên là F&B. Quán bia, nhà hàng, sports bar, pub và cà phê mở muộn có cơ hội bán combo theo trận, nhận đặt bàn trước hoặc tổ chức các buổi xem chung cho khách quen. Tuy nhiên, lợi thế chỉ thuộc về những điểm có không gian xem tốt, vận hành được sau nửa đêm và có quyền trình chiếu hợp lệ. Với các trận sau 3h sáng, chi phí nhân sự, an ninh, điện nước và rủi ro tiếng ồn có thể khiến doanh thu tăng nhưng lợi nhuận không tăng tương ứng.
Nhóm có lợi thế rõ hơn là cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini. Khác với nhà hàng, các cửa hàng 24/7 không cần tổ chức điểm xem vẫn có thể hưởng lợi từ nhu cầu mua trước trận: snack, mì ly, xúc xích, cà phê đóng chai, nước tăng lực, nước ngọt, đá viên và đồ ăn nhanh. Với nhiều người trẻ, một "mâm World Cup" tại nhà có thể chỉ cần vài món đơn giản, đặt thêm qua ứng dụng và một chiếc màn hình đủ lớn.
Đây cũng là cơ hội cho các nền tảng giao đồ ăn. World Cup có thể không tạo một tháng tăng trưởng bùng nổ cho toàn thị trường, nhưng có thể tạo những "đỉnh đơn hàng" rất rõ: trước giờ bóng lăn, trong giờ nghỉ giữa hiệp, trước hiệp phụ hoặc ngay sau loạt luân lưu. Quan trọng là có bao nhiêu nhà hàng mở cửa, có đủ tài xế chạy đêm hay không, phí giao hàng có hợp lý không và chất lượng món ăn có được giữ ổn định trong khung giờ ít lựa chọn.
Với truyền thông và quảng cáo, World Cup 2026 là một tài sản nội dung lớn. Khi VTV nắm bản quyền truyền thông, bao gồm quyền trình chiếu công cộng, các hoạt động xem chung, tài trợ fan zone, chương trình bình luận, nội dung mạng xã hội và quảng cáo theo trận có thể trở thành điểm nóng. Giá trị của World Cup không chỉ nằm trong 90 phút bóng lăn, mà kéo dài từ trước trận, trong trận tới sau trận, khi highlights, tranh luận chiến thuật và khoảnh khắc cảm xúc tiếp tục lan truyền trên các nền tảng số.
Tuy nhiên, hiệu ứng kinh tế không nên được nhìn bằng lăng kính quá lạc quan. Với bia và đồ uống có cồn, World Cup thường gắn với tiêu dùng tăng, nhưng bối cảnh hiện nay đã khác. Xu hướng kiểm soát nồng độ cồn, yêu cầu uống có trách nhiệm và các quy định xử phạt nghiêm hơn khiến lợi ích thực tế có thể nghiêng nhiều hơn về đồ uống không cồn, cà phê, nước tăng lực, nước giải khát, snack và thực phẩm tiện lợi.
Một cán bộ quản lý tại khu phố dịch vụ ở trung tâm Hà Nội, khi được hỏi về khả năng mở rộng hoạt động trong mùa World Cup, cho rằng điều quan trọng không phải là "mở thật khuya", mà là "mở có điều kiện". Theo ông, nếu tổ chức tự phát, các điểm xem bóng đá rất dễ phát sinh tiếng ồn, ùn tắc, rác thải, xung đột giữa khách và cư dân, thậm chí mất an toàn giao thông sau trận.
Bài học từ một số thị trường quốc tế cho thấy World Cup có thể được xem là cơ hội chính sách cho kinh tế ban đêm, nhưng không nên được vận hành như một ngoại lệ vô điều kiện. Việc nới giờ cho pub, tổ chức điểm chiếu cộng đồng hay xây dựng fan zone chỉ hiệu quả khi đi kèm cấp phép, bản quyền, an ninh, vận hành và trách nhiệm xã hội.
Rủi ro lớn nhất là rượu bia và cá cược trái phép. World Cup thường đi cùng cảm xúc mạnh, tụ tập đông người và tiêu dùng đồ uống. Nếu không khuyến khích "đã uống không lái xe", không kết nối với taxi, xe công nghệ và không kiểm soát điểm bán, chi phí xã hội có thể lớn hơn phần doanh thu tăng thêm. Cùng với đó, các trận rạng sáng cũng dễ kéo theo cá độ online, tín dụng đen và lôi kéo người chơi qua mạng xã hội.
Trở lại với quán của anh Tuấn Anh, chiếc màn hình lớn đã được dựng sẵn từ mùa Euro trước. Nhưng lần này, anh nói mình sẽ không chỉ "bật TV cho khách xem". Quán dự kiến thiết kế menu riêng cho các trận lớn, thêm đồ ăn nhẹ, đồ uống không cồn, khu vực không hút thuốc và mã khuyến mãi gọi xe sau trận.
"World Cup là cơ hội, nhưng cũng là bài toán vận hành. Làm tốt thì khách nhớ. Làm ẩu thì một đêm đông khách có khi không bù được rủi ro", anh phân tích.
Trong bóng đá, 90 phút có thể thay đổi số phận một đội tuyển. Còn với kinh tế ban đêm, 5 tuần World Cup có thể là phép thử để nhìn rõ hơn Việt Nam đã sẵn sàng đến đâu cho một nền kinh tế vận hành sau 22h: có nhu cầu, có doanh nghiệp, có công nghệ, nhưng cũng cần luật chơi, trách nhiệm và năng lực tổ chức.
