Không cầu kỳ trong cách chế biến, không cần những loại gia vị đắt đỏ, món cá trê nướng dân dã gợi nhớ về những buổi chiều thanh bình dưới tán tràm, bên bếp lửa nghi ngút khói. Ở đó, con cá thường béo mập, thịt săn chắc nhờ nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào.
Thông thường, sau một buổi dỡ chà hay tát mương, những con cá trê được người dân đánh bắt lên và chế biến ngay giữa lòng rừng.
Cá không cần đánh vảy hay tẩm ướp, chỉ cần xiên một thanh tre (hoặc nhánh cây tươi) từ miệng xuống đuôi, rồi đem nướng trên bếp than.
![]() |
| Cá trê nướng ở U Minh Hạ (tỉnh Cà Mau) ăn cùng với rau rừng. Ảnh: Hàn Lâm. |
Điều làm nên sức hút của cá trê nướng không chỉ nằm ở hương vị, mà còn ở cách món ăn giữ được nét nguyên sơ nhất. Ngọn lửa làm lớp da cá cháy đen nhẹ, chút mỡ cá tiết ra bên ngoài làm dậy lên mùi thơm khá tả, đó là hương vị mà kiểu chế biến công nghiệp không thể có được.
Lúc này, thực khách khi ăn lớp da cá trê nướng sẽ cảm nhận được độ giòn cùng vị béo ngậy tan ra, cực kỳ kích thích vị giác. Có lẽ vì thế mà khi dọn lên mâm cơm, người ta thường tranh giành nhau phần da trên con cá trê nướng vì ăn "rất đã miệng".
Riêng ở U Minh Hạ, cá trê nướng thường ăn kèm với những loại rau rừng đặc trưng. Đĩa cá thường được đặt cạnh đủ loại rau vườn, rau rừng như đọt choại, lá cách, rau thơm, húng cây, hay khế chua, chuối chát.
Thực khách có thể cuốn miếng thịt cá vàng óng cùng rau rừng trong lớp bánh tráng mỏng, rồi chấm đẫm vào chén nước mắm me chua cay hoặc muối ớt chanh. Vị ngọt của cá, vị chát nhẹ của đọt choại, chút cay nồng của nước chấm hòa quyện lại tạo nên một tổng thể hài hòa, đậm đà mà không hề ngấy.
Không chỉ là một món ăn, cá trê nướng còn gợi lên nét văn hóa đặc trưng của con người U Minh nói riêng và miền Tây nói chung. Đó là hình ảnh những bữa ăn quây quần, vừa thưởng thức sản vật địa phương vừa kể chuyện đồng bằng.