![]() |
| (Tôm mũ ni xào bơ tỏi; Ảnh: Nguyên Vũ) |
Tôm mũ ni là loài giáp xác có 10 chân, sinh sống ở các vùng biển ấm, ở độ sâu hàng chục mét, nơi có rạn san hô và đá ngầm. Loài tôm này xuất hiện nhiều ở khu vực biển đảo miền Trung và miền Nam, trong đó, Mũi Né (Lâm Đồng), đặc khu Côn Đảo (TPHCM) hay đặc khu Phú Quốc (An Giang) được đánh giá là những nơi có điều kiện tự nhiên lý tưởng để tôm mũ ni phát triển và cho chất lượng tốt nhất.
Theo ngư dân tại Mũi Né - Phan Thiết, sở dĩ gọi là tôm mũ ni vì chúng có phần đầu to, bè ra như chiếc mũ ni, loại mũ thường được sử dụng để che kín tai và sau gáy mà ngư dân hay dùng trong những chuyến biển dài ngày. Ngoài ra, ở một số nơi, người dân còn gọi là tôm vỗ, vì khi bắt lên, phần đuôi tôm thường xòe ra rồi thân co lại, đập mạnh vào phần bụng phía trước, tạo âm thanh khá rõ như tiếng vỗ tay.
Mặc dù có vẻ ngoài khác lạ, nhưng tôm mũ ni lại được người dân địa phương và gần đây là khách du lịch chọn thưởng thức khi đến với Mũi Né nhờ phần thịt trắng dai, có vị ngọt dịu tự nhiên. Tại Việt Nam có 3 loại tôm mũ ni là đỏ, đen và trắng, trong đó, tôm mũ ni trắng được đánh bắt và sử dụng làm món ăn khá phổ biến tại Mũi Né cũng như một số vùng biển khác ở miền Trung.
![]() |
| (Tôm mũ ni vùng biển Mũi Né - Phan Thiết; Ảnh: NV) |
Với người dân miền biển Phan Thiết, để thượng thức tôm mũ ni đơn giản là đem luộc hoặc hấp, vì khi ăn thịt tôm mũ ni dai chắc, không bị bở hay tanh, giữ nguyên vị ngọt tự nhiên cững như mùi hương dịu nhẹ đặc trưng. Và để đưa vào thực đơn phục vụ nhu cầu ẩm thực khác nhau của khách du lịch, các quán ăn, nhà hàng ở Phan Thiết còn chế biến thành nhiều món ăn khác nhau như nấu cháo, nấu lẩu hay hấp, sốt phô mai và nhất là món tôm mũ ni xào cháy tỏi được nhiều du khách lựa chọn.
Theo anh Thành Nguyễn, Bếp trưởng chuyên các món hải sản tại Mũi Né, món tôm mũ ni cháy bơ tỏi rất dễ chế biến. Tôm rửa sạch và hấp vừa chín tới (khoảng 15 phút) để nguội, cắt đôi tôm lộ phần thịt. Cho bơ lạt vào chảo đun nóng cho tan hoàn toàn, phi tỏi băm đến vàng thơm, thêm gia vị (muối ớt, nước cốt chanh, hạt tiêu) vào trộn đều thành hỗn hợp sốt đậm đà. Xếp tôm mũ ni đã cắt đôi vào chảo rưới đều sốt bơ tỏi lên phần thịt, rim với lửa nhỏ (5 - 10 phút) cho sốt ngấm đều vào thịt tôm thì tắt bếp.
Hiện nay, thời điểm này đang vào mùa khai thác tôm mũ ni tại Mũi Né - Phan Thiết (tháng 4 - 7 dương lịch) nên tôm mũ ni cho thịt thơm ngon nhất. Tôm mũ ni được khai thác tự nhiên, ngư dân dựa vào đặc tính của tôm để khai thác vào ban đêm khi tôm bắt đầu rời hang đi tìm thức ăn. Tại Phan Thiết, tôm mũ ni trắng giá dao động từ 700.000 - 900.000 đồng/kg (5 - 6 con) bao gồm cả chi phí chế biến, du khách có thể lựa chọn tôm có kích cỡ phù hợp để làm món tôm mũ ni xào bơ tỏi hay món ăn mà mình yêu thích. Đến Mũi Né mùa này, nhất định phải thưởng thức món tôm mũ ni thơm ngọt và bổ dưỡng có bán tại hầu hết các quán ăn, nhà hàng hải sản.
Nguyên Vũ