 |
| Web phim lậu mọc lên “như nấm sau mưa”, chặn một website lại xuất hiện nhiều website khác. Ảnh: Chụp từ website |
Phóng viên Lao Động đã có cuộc trao đổi với Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường về những khó khăn trong “cuộc chiến” chống phim lậu cũng như các giải pháp phối hợp liên ngành trong đợt cao điểm xử lý vi phạm bản quyền hiện nay.
 |
| Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường. Ảnh: Cục Điện ảnh |
Thưa Cục trưởng, web phim lậu từ lâu được ví như “vòi bạch tuộc”, chặn một website lại xuất hiện nhiều website khác. Ông đánh giá thế nào về mức độ khó và phức tạp của cuộc chiến chống phim lậu trên không gian số hiện nay?
- Đây là cuộc chiến rất khó khăn và phức tạp bởi hành vi xâm phạm bản quyền phim trên môi trường số hiện nay không còn mang tính nhỏ lẻ mà có dấu hiệu hoạt động có tổ chức, chuyên nghiệp hóa, thậm chí có thể có yếu tố xuyên biên giới. Nhiều website phim lậu hoạt động theo mô hình “thay tên miền - đổi máy chủ - tái xuất hiện”, nên khi xử lý một địa chỉ thì rất nhanh có thể xuất hiện nhiều địa chỉ mới thay thế.
Thực tế rà soát của Tổ công tác quản lý phim trên không gian mạng thuộc Cục Điện ảnh cho thấy, nhiều website phim lậu đang hoạt động với số lượng lớn, liên tục thay đổi tên miền và địa chỉ truy cập như Mot***, Phim***, Bilu***, Sub***, Fmo***, Ghiền***… với hàng loạt biến thể tên miền khác nhau để né tránh xử lý.
Vì vậy, việc đấu tranh với phim lậu không thể chỉ thực hiện theo cách xử lý riêng lẻ từng website mà cần triển khai đồng bộ cả giải pháp pháp lý, kỹ thuật và phối hợp liên ngành.
Bảo vệ bản quyền trong ngành điện ảnh không chỉ bảo vệ quyền lợi của nhà sản xuất mà còn bảo vệ môi trường sáng tạo và sự phát triển bền vững của ngành. Nếu tình trạng phim lậu tiếp tục, các đơn vị sản xuất sẽ gặp khó khăn trong việc thu hồi vốn, giảm động lực đầu tư vào các tác phẩm chất lượng.
Tuy nhiên, đây là quá trình lâu dài. Ngoài việc kiểm tra và xử lý, cần nâng cao ý thức sử dụng nội dung hợp pháp và phát triển các nền tảng xem phim chính thống với chất lượng tốt, chi phí hợp lý và thuận tiện. Chỉ khi kết hợp chặt chẽ giữa thực thi pháp luật và phát triển thị trường nội dung số hợp pháp, việc phòng, chống phim lậu mới bền vững.
Ông đánh giá và nhìn nhận như thế nào về “tốc độ” xử lý của chúng ta so với “tốc độ” biến tướng của các đối tượng vi phạm?
- Có thể nói đây là cuộc “chạy đua tốc độ” rất khó khăn. Trong nhiều trường hợp, tốc độ biến tướng của các website phim lậu hiện nay là rất nhanh. Một website có thể bị chặn hoặc bị xử lý hôm trước nhưng ngay sau đó đã xuất hiện dưới tên miền mới, máy chủ mới, thậm chí sử dụng hệ thống phân tán hoặc đặt máy chủ ở nước ngoài để tiếp tục hoạt động.
Trong khi đó, cơ quan quản lý Nhà nước phải thực hiện đúng quy trình pháp luật, bao gồm xác minh chủ thể, thu thập chứng cứ điện tử và phối hợp nhiều cơ quan, đặc biệt với các trường hợp có yếu tố xuyên biên giới. Vì vậy, nếu xử lý đơn lẻ từng website thì sẽ rất khó theo kịp tốc độ biến tướng của các đối tượng vi phạm.
Theo ông, khó khăn lớn nhất với việc xử lý các vụ web lậu, phim lậu và vi phạm bản quyền trong điện ảnh là gì?
- Theo tôi, khó khăn lớn nhất hiện nay là môi trường số thay đổi rất nhanh, trong khi các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, linh hoạt và có yếu tố xuyên biên giới.
Bên cạnh đó, ý thức sử dụng nội dung có bản quyền của một bộ phận người dùng vẫn còn hạn chế.
Theo Công điện số 38/CĐ-TTg mới ban hành, Bộ Công an sẽ chủ trì phối hợp triệt phá các web lậu lớn. Với vai trò về chuyên môn của Cục Điện ảnh trong đợt cao điểm này sẽ được thể hiện cụ thể như thế nào, thưa Cục trưởng?
- Đấu tranh và xử lý các website phim lậu cần sự phối hợp giữa nhiều cơ quan, trong đó Bộ Công an đóng vai trò chủ chốt trong điều tra và xử lý hành vi vi phạm pháp luật hình sự trên không gian mạng.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, qua Cục Bản quyền tác giả, chịu trách nhiệm quản lý quyền tác giả, quyền liên quan. Cục Điện ảnh sẽ phối hợp với Cục Bản quyền tác giả và các cơ quan chức năng để rà soát, nhận diện các website vi phạm về phim, đánh giá mức độ ảnh hưởng và hỗ trợ xử lý theo chức năng.
Cục Điện ảnh cũng sẽ phối hợp với các đơn vị phát hành, rạp chiếu phim và nền tảng phổ biến phim hợp pháp để phát hiện sớm các hành vi quay lén, phát tán trái phép phim, góp phần bảo vệ bản quyền và phát triển ngành điện ảnh Việt Nam.
Sau Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5.5.2026 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xây dựng Kế hoạch triển khai kiểm tra việc chấp hành pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan, với trọng tâm kiểm tra bản quyền tác phẩm điện ảnh trên môi trường mạng. Kế hoạch thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành và tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng.
Cục Bản quyền tác giả chủ trì, phối hợp với Cục Điện ảnh, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, cùng các đơn vị của Bộ Công an như Cục An ninh mạng, Cục Cảnh sát điều tra và Viện Khoa học hình sự để kiểm tra các đối tượng khai thác, sử dụng trái phép tác phẩm điện ảnh trên mạng.
.jpg)
