 |
| Du khách tham quan Đài phun nước Trevi khi du lịch ở Rome, Italia. Ảnh: Xinhua |
Giờ đây, khi đã bước sang năm 2026, công nghệ đã trở thành người bạn đồng hành quen thuộc, từ lúc lên kế hoạch, di chuyển, trải nghiệm cho đến cách con người ghi nhớ một chuyến đi. Không ồn ào nhưng bền bỉ, những thay đổi ấy đang âm thầm làm nên diện mạo mới của du lịch tương lai.
Rào cản ngày càng lùi xa
Nếu nhìn lại những năm 1990, du lịch từng là một hành trình khá “thủ công”. Không có các nền tảng đặt phòng trực tuyến, không GPS, không hệ thống giải trí trên máy bay. Điện thoại di động chỉ dùng để gọi điện. Việc dùng điện thoại để tìm đường hay dịch ngoại ngữ gần như là điều viễn tưởng ở thời điểm đó.
3 thập kỷ sau, tiến bộ công nghệ đã thay đổi gần như toàn bộ trải nghiệm ấy. Một trong những dấu mốc mới nhất là vào tháng 9.2025, khi Apple giới thiệu thế hệ AirPods có khả năng dịch trực tiếp cuộc trò chuyện. Kết hợp với iPhone, tai nghe này có thể “nghe” cuộc trò chuyện, dịch sang ngôn ngữ người dùng lựa chọn và phát lại tức thì, kể cả khi không có Internet. Với nhiều du khách, như vậy chẳng khác nào mang theo một thông dịch viên cá nhân trong túi áo.
Trước đó, các thiết bị dịch thuật khác đã xuất hiện dưới nhiều hình thức: Tai nghe dịch ngoại tuyến của Vasco hay Timekettle, ứng dụng Google Translate cho phép đối thoại song ngữ qua điện thoại có kết nối Internet. Điểm khác biệt lớn của hiện tại nằm ở tốc độ và độ chính xác, khi trí tuệ nhân tạo (AI) giúp cho việc phiên dịch chỉ còn tính bằng giây. Khi công nghệ đeo ngày càng phổ biến, rào cản ngôn ngữ - nỗi lo quen thuộc của người đi xa - đang dần lùi lại phía sau.
Không chỉ ngôn ngữ, thủ tục đi lại cũng đang được giản lược. Máy quét 3D tại nhiều sân bay ở Anh giúp hành khách không cần lấy chất lỏng hay laptop ra khỏi hành lý xách tay. Hộ chiếu gắn chip cho phép qua cổng điện tử nhanh chóng. Tại một số sân bay châu Á như Changi (Singapore), công nghệ nhận diện khuôn mặt còn tiến xa hơn, cho phép hành khách đi qua khu vực an ninh mà không cần xuất trình hộ chiếu, chỉ mất khoảng 10 giây. Với du khách, điều đó đồng nghĩa với việc thuận tiện hơn, ít xếp hàng hơn và nhiều thời gian cho hành trình phía trước.
Trí tuệ nhân tạo và những chuyến đi được “cá nhân hóa”
Công nghệ không chỉ xuất hiện ở sân bay, mà ngay từ khi chuyến đi mới manh nha trong suy nghĩ. Theo công ty nghiên cứu thị trường MMGY Travel Intelligence, 48% du khách châu Âu đã sử dụng các công cụ hỗ trợ AI để lên kế hoạch du lịch. Các hãng hàng không dùng AI để quản lý dịch vụ khách hàng, trong khi khách sạn dựa vào thuật toán để điều chỉnh giá phòng theo nhu cầu thực tế.
Ở giai đoạn lựa chọn điểm đến và nơi lưu trú, thực tế ảo (VR) đang trở thành công cụ quen thuộc cho phép du khách “xem trước” chuyến đi, từ không gian phòng nghỉ đến khung cảnh xung quanh. Theo Amadeus Hospitality, 70% du khách sẵn sàng sử dụng VR hoặc tour ảo để khám phá điểm đến trước khi đặt chỗ.
Lauren Ringel, cố vấn của công ty du lịch Fora X, cho biết VR đặc biệt hữu ích với những khách hàng chú trọng không gian và chất lượng dịch vụ. “Họ có thể đứng trên sân thượng của một khu nghỉ dưỡng ở Maldives hay nhìn ra đại lộ Paris từ phòng khách sạn, trước cả khi đặt phòng... Việc hình dung rõ ràng ấy giúp loại bỏ rất nhiều băn khoăn” - bà Lauren Ringel nói.
Song song với xu hướng cá nhân hóa trải nghiệm, công nghệ cũng đang được điều chỉnh để bớt gây mệt mỏi cho người dùng. Thay vì phải cài hàng loạt ứng dụng riêng lẻ cho di chuyển, thanh toán, đặt vé, nhiều nền tảng đang hướng tới mô hình “đa năng”. Grab, từ một ứng dụng gọi xe, đã mở rộng sang thanh toán, mua sắm và lập kế hoạch chuyến đi. Uber cũng không còn chỉ là taxi, mà cung cấp cả dịch vụ đặt vé tàu và nhiều tiện ích khác. Mục tiêu là để du khách làm được nhiều việc hơn, với ít thao tác hơn.
Trong tương lai gần, theo dự báo của các chuyên gia, AI sẽ tiến thêm một bước, khi có thể dự đoán nhu cầu chuyến đi trước cả khi du khách nhận ra. Các trợ lý ảo có thể đề xuất lịch trình, điều chỉnh kế hoạch theo thời tiết, thói quen và ngân sách, khiến chuyến đi trở nên liền mạch đến mức công nghệ gần như “vô hình”.
Cả thế giới qua màn hình nhỏ
Không công nghệ nào tác động đến du lịch sâu sắc như điện thoại thông minh. Một thiết bị nhỏ gọn giờ thay thế bản đồ, máy ảnh, ví tiền và cả cuốn cẩm nang du lịch. Du khách quét mã QR để gọi món, dịch bảng chỉ dẫn, lưu vé tàu và thẻ tín dụng trong ví điện tử.
Từ đó, thực tế tăng cường (AR) nổi lên như một xu hướng quan trọng. AR cho phép chồng thông tin số lên hình ảnh thực tế qua camera điện thoại. Trong bảo tàng, công nghệ này giúp hiện vật “sống dậy”. Tại Viện Smithsonian (Washington, DC), du khách có thể xoay, phóng to hiện vật và đọc thêm thông tin trên màn hình. Một số công viên Disney còn kết hợp AR với trình chiếu để tạo trải nghiệm nhập vai. Năm 2022, thành phố Stirling (Scotland) ra mắt bản đồ AR với chỉ dẫn 3D, giúp du khách vừa đi vừa khám phá lịch sử đô thị.
Theo Công ty Nghiên cứu Kinh doanh cho hay, ước tính giá trị thị trường AR trong lĩnh vực du lịch có thể tăng từ 29 tỉ USD năm 2025 lên 108 tỉ USD vào năm 2034. AR được ưa chuộng vì dễ tích hợp, không quá phô trương và tận dụng chính thiết bị mà du khách đã có.
Để chuyến đi không bị công nghệ lấn át
Tuy nhiên, mặt trái của công nghệ cũng ngày càng rõ. Mạng xã hội, trong khi thúc đẩy du lịch, bị cho là góp phần gây quá tải điểm đến. Những địa danh từng vắng vẻ như Trolltunga (Na Uy) hay Roy’s Peak (New Zealand) trở nên đông nghẹt sau khi lan truyền trên mạng. Việc mải mê ghi lại khoảnh khắc để đăng tải cũng khiến một số du khách ít tương tác hơn với người địa phương, ít “sống” trong trải nghiệm thật.
Công nghệ còn làm giảm tiếp xúc trực tiếp giữa người với người: Từ đặt phòng online, thủ tục tự động tại sân bay đến chatbot AI. Thêm vào đó là câu chuyện dữ liệu sinh trắc học. Từ cuối năm 2025, Liên minh châu Âu triển khai Hệ thống Nhập/Xuất cảnh (EES), yêu cầu thu thập dấu vân tay và ảnh khi nhập cảnh. Thủ tục nhanh hơn, nhưng câu hỏi về bảo mật thông tin cá nhân vẫn còn đó.
Ở một hướng khác, công nghệ cũng mở ra khả năng tiếp cận mới. Tại Seattle, hệ thống giao thông công cộng đã triển khai ứng dụng chỉ dẫn với bản đồ 3D và tín hiệu âm thanh, hỗ trợ người khiếm thị, khiếm thính hoặc gặp khó khăn khi di chuyển. Các thiết bị như bộ khung xương ngoài hỗ trợ người đi bộ đường dài dễ dàng hơn, hay taxi tự lái - vốn đã phục vụ hàng triệu chuyến ở Mỹ và đang hoạt động tại Trung Quốc, UAE - cho thấy du lịch trong tương lai có thể bao trùm và linh hoạt hơn.
Công nghệ đã, đang và sẽ tiếp tục thay đổi cách con người đi du lịch. Nhưng như nhiều chuyên gia nhận định, điều du khách mong muốn không phải là thêm công nghệ, mà là công nghệ đúng chỗ: Đủ thông minh để hỗ trợ, đủ tinh tế để không làm lu mờ trải nghiệm. Bước sang năm 2026, có lẽ xu hướng lớn nhất của du lịch chính là việc công nghệ âm thầm hỗ trợ một cách đắc lực để con người được tận hưởng trọn vẹn hành trình phía trước.
.jpg)
.jpg)
